Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra tội giết người theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Bình Phước

Thứ năm - 21/03/2019 02:31
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm qua, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước về cải cách tư pháp được đề cập trong các Nghị quyết của Đảng, dưới sự giám sát của Quốc hội, sự phối hợp và tạo điều kiện của các cấp các ngành. Ngành kiểm sát nhân dân nói chung và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước nói riêng đã triển khai nhiều biện pháp để phấn đấu thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao; tập trung tổ chức quán triệt và thực hiện các chủ trương của Ðảng, Nhà nước trong giai đoạn cải cách tư pháp hiện nay. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã chỉ rõ: “Viện kiểm sát nhân dân tập trung làm tốt chức năng công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp”. Ngày 02/01/2002, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 08-NQ/TW, về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới, Nghị quyết chỉ rõ: Viện kiểm sát các cấp thực hiện tốt chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tư pháp. Hoạt động công tố phải được thực hiện ngay từ khi khởi tố vụ án và trong suốt quá trình tố tụng nhằm đảm bảo không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội. Nâng cao chất lượng công tố của Kiểm sát viên tại phiên toà, bảo đảm tranh tụng với luật sư, người bào chữa và những người tham gia tố tụng khác [2]. Ngày 24/5/2005, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 48-NQ/TW về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020, trong đó có nội dung: “Hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát theo hướng bảo đảm thực hiện tốt chức năng công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp…”.Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trịvề Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, đã xác định rõ:“Trước mắt, Viện kiểm sát nhân dân giữ nguyên chức năng như hiện nay là thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp (…), tăng cường trách nhiệm của công tố trong hoạt động điều tra”[5]. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục ghi nhận các nội dung: Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; hoàn thiện hệ thống pháp luật; xây dựng hệ thống cơ quan tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh; đẩy mạnh việc thực hiện chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020; lấy cải cách hoạt động xét xử làm trọng tâm; thực hiện cơ chế công tố gắn với hoạt động điều tra…[6]. Để góp phần làm rõ những yêu cầu của Đảng đã đề ra,định hướng này đã được thể chế hóa trong Hiến pháp 2013 và Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân (sửa đổi, bổ sung năm 2014) về đổi mới tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát phù hợp và đồng bộ với tiến trình cải cách tư pháp. Công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong lĩnh vực hình sự có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần quan trọng vào bảo vệ Đảng, Nhà nước, góp phần làm tốt công cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm có hiệu quả; bảo đảm an ninh trật tự, giữ vững kỷ cương pháp luật, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và cuộc sống thanh bình của nhân dân. Cùng với cả nước công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ở Bình Phước cũng đạt được kết quả đáng ghi nhận.
Bên cạnh những kết quả đạt được, từ thực tế của công tác đấu tranh và giải quyết các vụ án về các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe của con người trong thời gian qua trên địa bàn tỉnh Bình Phước nói chung và tội giết người nói riêng, chúng tôi nhận thấy do nhận thức pháp luật khác nhau, chưa có sự thống nhất trong cách hiểu và áp dụng pháp luật trong quá trình giải quyết án nên dẫn đến việc áp dụng pháp luật hình sự của các cơ quan tố tụng này ở từng lúc, từng nơi có sự khác nhau trong việc tìm ra đâu là ranh giới giữa tội “giết người” và “tội cố ý gây thương tích”… Để từ đó làm cơ sở cho việc áp dụng pháp luật một cách chính xác; vẫn còn bộc lộ nhiều thiếu sót, tồn tại và cả vi phạm tố tụng trong điều tra, truy tố và xét xử dẫn đến nhiều vụ án kéo dài quá hạn, tội phạm bị bỏ lọt, việc trả hồ sơ điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng chiếm tỷ lệ lớn, có vụ án bị Tòa án cấp trên xử hủy án và những thiếu sót khác trong quá trình điều tra. Vì vậy, việc nghiên cứu, làm rõ thực trạng, qua đó đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp đối với tội giết người trên địa bàn tỉnh Bình Phước trong thời gian tới là một yêu cầu có tính cấp bách, có ý nghĩa cả về mặt lý luận và thực tiễn.
Với những lý do trên, tác giả mạnh dạn chọn nghiên cứu đề tài :“Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra tội giết người theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Bình Phước” làm đề tài luận văn tốt nghiệp chương trình cao học luật của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra tội giết người từ thực tiễn tỉnh Bình Phước là một đề tại mang tính chuyên sâu về một loại tội danh. Dạng đề tài này đã được một số tác giả nghiên cứu và các công trình khoa học đó đã được công bố như:
- Tác giả Vũ Thị Xuân Nhị, Luận văn cao học luật, năm 1998, “Một số hoạt động kiểm sát điều tra án kinh tế tại thành phố Hồ Chí Minh”;
- Tác giả Lê Văn Trân, Luận văn cao học luật, năm 2014, “Tội giết người trên địa bàn tỉnh Bình Phước: Tình hình, nguyên nhân và giải pháp phòng ngừa”;
- Tác giả Cù Văn Hoàng, Luận văn cao học luật, năm 2014, “Kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn điều tra theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Tiền Giang”…
Các công trình khoa học nói trên đã đề cập đến chức năng kiểm sát khởi tố, điều tra vụ án hình sự của Viện kiểm sát, nhưng lại nghiên cứu đối với các vụ án kinh tế; đánh giá tình hình, nguyên nhân và giải pháp phòng ngừa đối với tội giết người, phục vụ cho công tác đấu tranh phòng ngừa tội phạm, mà không đề cập đến chức năng, nhiệm vụ, cũng như chưa đi sâu làm rõ về mặt lý luận của Viện kiểm sát về thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra đối với tội giết người trong quá trình tiếp nhận, xử lý và kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố; khởi tố vụ án, khởi tố bị can và kiểm sát hoạt động điều tra của điều tra viên, thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra. Bên cạnh đó, các công trình khoa học đó nghiên cứu trên cơ sở các quy định của văn bản pháp luật quy định chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp trong khởi tố, điều tra vụ án hình sự trước đây và mới chỉ đề cập đến một chức năng của Viện kiểm sát là “Kiểm sát hoạt động tư pháp”, mà chưa đề cập đến chức năng quan trọng đó là “Thực hành quyền công tố” đồng hành với chức năng là “Kiểm sát hoạt động tư pháp” đối với vụ án hình sự nói chung và tội giết người nói riêng, trong quá trình khởi tố, điều tra. Hiện nay các văn bản pháp luật đó đã và đang được sửa đổi, bổ sung với nhiều quy định mới. Do đó, cần có sự nghiên cứu cụ thể và toàn diện hơn.
Luận văn nghiên cứu tương đối toàn diện lý luận và thực tiễn chức năng Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và cải cách tư pháp. 
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
3.1. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu những vấn đề lý luận và pháp luật về thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra tội giết người theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam; đánh giá đúng thực trạng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp đối với tội giết người theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Bình Phước, từ đó đưa ra giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra tội giết người trong thời gian tới tại tỉnh Bình Phước.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích nói trên, luận văn có nhiệm vụ:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam.
- Nghiên cứu thực trạng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra tội giết người theo pháp luật Tố tụng Hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Bình Phước từ năm 2010 đến năm 2014.
- Khảo sát thực tiễn thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn tiếp nhận, xử lý và việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố; khởi tố, điều tra, của Viện kiểm sát, từ đó thấy được những ưu điểm tích cực và hạn chế để từ đó có đề xuất những giải pháp và kiến nghị nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra đối với tội giết người trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu những vấn đề lý luận và pháp luật, thực trạng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra đối với tội giết người theo pháp luật Tố tụng Hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Bình Phước.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu: Trong khuôn khổ cho phép, luận văn chỉ nghiên cứu về lý luận và thực tiễn công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra đối với tội giết người ở tỉnh Bình Phước được thể hiện trong giới hạn về không gian, thời gian và giai đoạn tố tụng.
Giới hạn về không gian và thời gian: Luận văn nghiên cứu thực tiễn công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra đối với tội giết người ở địa bàn tỉnh Bình Phước từ năm 2010 đến năm 2014.
Giới hạn về giai đoạn tố tụng: Luận văn nghiên cứu công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra đối với tội giết ngườitrong giai đoạn điều tra (từ khi tin báo, tố giác về tội phạm; khởi tố vụ án hình sự đến khi CQĐT kết luận điều tra vụ án đề nghị VKS truy tố hoặc vụ án được đình chỉ).
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp lý luận
Phương pháp lý luậncủa luận văn là học thuyết Mác-Lênin với phương pháp luận là phép duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về nhà nước và pháp luật nói chung và tổ chức, hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân nói riêng.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu để phục vụ các nhiệm vụ khoa học đặt ra từ đề tài luận văn, luận văn có sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, dự báo và điều tra xã hội học.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
- Kết quả nghiên cứu đề tài hy vọng sẽ góp phần bổ sung lý luận về công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra tội giết người của Viện kiểm sát nhân dân trên cơ sở kết quả nghiên cứu những quy định của pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam.
- Đề tài là một công trình góp phần bổ sung cho các bộ môn Luật Tố tụng hình sự, Luật hình sự, Tội phạm học, Xã hội học...nhất là hiện nay Việt Nam là thành viên của Tổ chức thương mại thế giới (WTO).
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Là tài liệu phục vụ cho các cơ quan Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước, cơ quan chức năng, tổ chức xã hội, học sinh sinh viên làm tài liệu tham khảo vận dụng trong công tác kiểm sát điều tra, điều tra... đối với tội giết người, góp phần bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, góp phần quan trọng trong việc đấu tranh phòng chống tội phạm.
7. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài gồm 03 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp luật về thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra tội giết người theo pháp luật Tố tụng Hình sự Việt Nam.
Chương 2: Thực trạng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra tội giết người theo pháp luật Tố tụng Hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Bình Phước.
Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra tội giết người trong thời gian tới.

 
******Nếu có nhu cầu tải về bản đầy đủ của đề tài vui lòng liên hệ ban quản trị website để được hỗ trợ******

Tác giả bài viết: Quốc Hân
Nguồn tin: VKSND tỉnh Bình Phước
- .

Những tin mới hơn

Ý kiến bạn đọc

Avata
Hoa - Đăng lúc: 09/11/2019 02:29
Cho mình xin file bài nghiên cứu này, mình cảm ơn ạ!
Avata
Nguyệt minh - Đăng lúc: 23/08/2019 21:37
cho em xin link tải bài này với ạ. e cảm ơn
Avata
Ngọc - Đăng lúc: 20/08/2019 12:10
ccho em xin link tải bài này với ạ

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

Truy cập

  • Đang truy cập: 15
  • Hôm nay: 2754
  • Tổng lượt truy cập: 3645692